Yaklasik 3,5 senedir Amerika' da orta olcekli ama hizla buyuyen bir sirkette Indirek Satinalma Lideri olarak calisiyorum. 5 sene once Cincinnati, Ohio'ya ilk geldigimizde ben 3 aylik hamileydim. Yeni bir ulke, yasam bicimi ve hamilelik derken is arama cabalarim olmadi.
Esim Turkiye' de Hizli Tuketim Mallari ureten bir sirketinde calisiyordu. Bir firsat dogdu ve bize burada, sirketin ana merkezinde bir is onerisi ile geldiler. Ben masterimi yeni bitirmistim. Hali hazir da Lojistik ve Satinalma alaninda tecrubeliydim. Mevcut is yerimde cok huzurlu bir calisma ortamim vardi ama bana artik cokta fazla heyecan vermiyordu. Ustelik hamileydim ve bebegi Amerika'da dunyaya getirmek belki onun icin de iyi olabilirdi. Esim de, ben de yenilige ve degisime acik oldugumuzdan hic tereddut etmedik. Vize cesidimiz de Amerika' da calismama uygun oldugumdan sansimin yuksek oldugunu biliyordum. Bilkent Universitesi Uluslararasi Iliskiler bolumunden mezun oldugumdan dolayi ingilizcem de epey iyiydi.
Ustelik daha universiteye baslamadan ben hep kendimi jilet gibi bir takim elbise ve yuksek okceli ayakkabilarimla Amerika' da gokdelenlerin arasinda isime giderken hayal ederdim. Yani buraya asil gelis amacim esimin kariyerinin gelismesinden cok kendi kariyer hedeflerimi gerceklestirmek adina oldu. Bunu kendisiyle de acikca paylasinca cok mutlu oldu mu bilmiyorum ama her zaman kariyer odakli ve rekabetci bir insan oldugumdan sasirdigini sanmiyorum.
Hayal ettigim gibi de oldu. Oglum bir yasina geldiginde beni cok heyecanlandiran bir is teklifi aldim.Simdi oglum 4,5 yasina geldi ve bu arada bir oglum daha oldu. Simdi 18 aylik. Su siralar sirkette beni sinirlarima kadar zorlayan ama ayni anda ve tam da bundan dolayi cokta keyif veren is yerim de benim pek alisik olmadigim tablolar goruyorum.
Genellikle bizim kulturumuzde finansallar acisindan cok mecbur kalmadikca ve yuz kizartan bir sucta bulunulmadikca insanlari kolay kolay isten cikarmazlar. Cikarirken de bunu mumkun mertebe elemani zor durumda birakmadan yapmaya calisirlar. Yani nispeten merhametli bir isten cikarma etigimiz vardir. En azindan benim sahit olduklarim bu yonde gelisti.
Burada ise durum biraz farkli. Malum Amerika'da isten cikarmalar su siralar had safhada ve bizim sirkette bundan nasibini aliyor. Elbette ki bu her ulkeden her insanin basina gelebilecek bir sey ve sasilacak bir sey yok. Beni sasirtan bunun yapilis tarzi saniyorum. Yaklasik bir kac haftadir once sirketimiz de toplu isten cikarmalar yasanmaya baslandi ve hala da devam ediyor.
Sirkette "Open office" diye adlandirilan sistemde oturuyoruz yani herkez birbirini gorebiliyor. Gecenler de IK Muduru hemen yanimda oturan arkadasimin yanina geldi ve kendisiyle konusmasi gereken bir konu oldugunu soyledi. Ama ses tonundan ciddi bir seyler gorusulecegi belliydi. Herneyse arkadasim bir mail yazdigini ve 5 dakikaya odasinda olacagini soyledi. Mailini gonderdikten sonra IK Mudurunun odasina gitti. Hemen arkasindan, Guvenlik ve IT sorumlulari arkladasimin masasina geldi. Ben kendi kendime ne oluyor acaba diye dusunurken, IT sorumlusu arkadasimin telefon baglantisini kesti ve bilgisayarini aldi. Guvenlik bir kutu getirdi ve arkadasimin ozel esyalarini kutunun icine doldurdu. Kendimi bir film karesinde gibi hissettim. Ortamda birden soguk ruzgarlar esmeye basladi yada bana oyle geldi emin degilim. Ben ilk defa boyle bir prosedurune sahit oluyordum ama profesyonelligi bozmamak adina ilgilenmiyor gibi yapiyor ama bir yandan da goz ucuyla onlari izliyordum. Belli ki isten cikariliyordu ama boyle bir muameleyi hak edecek ne yapmisti onu bilemiyordum. Kesin ciddi bir usulsuzluk yapmisti, baska bir aciklamasi olamaz diye dusundum cunku bir an once ve kesin bir sekilde ondan kurtulmaya calisiyorlardi sanki. Isin ilginci benim gibi olani biteni goren herkez soguk kanli bir sekilde olani gormezden geliyorlardi. Burada buna etliye sutluye dokunmamak yani, " being politically correct" diyorlar sekerim.
Uzun lafin kisasi bir kac dakika sonra arkadasim geldi ve sirket kuculdugu icin isten cikarildigini soyledi. Guvenlik kendisine sirket kimligini vermesini ve kapiya kadar kendisine eslik edecegini soyledi. Boylece bir daha sirkete hic girmeyeceginden emin olacaklardi. Nihayet diger arkadaslarda geldiler herkez cok uzuldugunu soyledi. Arkadasimizda "Devami gelecekmis" diye bize uyarida bulundu. Geride kalanlar olarak biz guzelce bir yutkunduk. Nihayet, guvenlik arkadasimiza kapiya kadar 'ugurladi'. Digerleri yerine oturdu ve oylece kaldiklamiz yerden devam ettik.
Uzun lafin kisasi bir kac dakika sonra arkadasim geldi ve sirket kuculdugu icin isten cikarildigini soyledi. Guvenlik kendisine sirket kimligini vermesini ve kapiya kadar kendisine eslik edecegini soyledi. Boylece bir daha sirkete hic girmeyeceginden emin olacaklardi. Nihayet diger arkadaslarda geldiler herkez cok uzuldugunu soyledi. Arkadasimizda "Devami gelecekmis" diye bize uyarida bulundu. Geride kalanlar olarak biz guzelce bir yutkunduk. Nihayet, guvenlik arkadasimiza kapiya kadar 'ugurladi'. Digerleri yerine oturdu ve oylece kaldiklamiz yerden devam ettik.
Nitekim soyledigi gibi de oldu. Butun gun boyunca sagimdaki solumdaki insanlarin sirkette ilisigi kesildi. Hatta arkadaslarimiz icin uzulmeyi biraktik, IK muduru bana degilde yanimdakinin yanina gidiyor diye sevinmeye bile basladik. Durum o kadar traji-komik bir hal aldi yani dusunun. Sirketin 1/3' une belkide o gun yol verildi. Hala sirket calisani olarak biz olaya parlak tarafindan bakmayi tercih ettik. Ne de olsa isten cikarilanlar biz degildik.
Eger ola ki toplantin vardi ya da evden calisiyordun ve cesitli sebeplerden dolayi birinin isten cikarildigini kaciriyorsan birinin isten cikarildigini anlamak cok kolay. Eger orada oturan arkadasin isim tag'i sessiz sedasiz kaldirirmissa o zaman o kisi sirketten cikarilmistir.. Sirket bu konuda bir aciklama yapmiyor, geri de kalanlar olarak biz bu konuda farkinda degilmis ve o insan orada hic oturmamis gibi davraniyoruz ve mutlu mesut hayatimiza devam ediyoruz.
Biz kendimizi yerden yere vurmayi pek severiz degil mi millet olarak? Ama ayni seyler ve belki de daha da acimasizi dunyanin en gelismis ulkelerinde de oluyor. Turkiye'de insanlari isten cikarinca tazminat verirler mesela. Burada oyle haklarda yok, cikarildin ve bitti gitti. 35 yasimdayim ve kapitalizmi bu kadar iliklerimde hissettigim baska bir olay hatirlamiyorum. Is dunyasi her yerde acimasiz oyle de olmak zorunda belki, duyguya pek yer yok pek ama bu kadar da otomatize olmak iyimidir iste onu bilemiyorum. O yuzden soruyorum kendime son gunlerde geldik buralara ama iyi mi yaptik kotu mu acaba?
09/30/14
Sibel Kacmaz
